Başlangıç: 2021
Sempozyum Sıklığı: Yılda Bir
Düzenleyen: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi & Oku Okut Derneği

Akademik Araştırma ve Yazım

Sosyal Bilimlerde Çeviri Dostu Akademik Yazma: Uygulamaya Dönük Stratejiler Translation-Friendly Academic Writing in Social Sciences: Practical Strategies

Main Article Content

Doç. Dr. Arif Bakla
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

Nasıl Atıf Yapılır?

Bakla, Arif. “Sosyal Bilimlerde Çeviri Dostu Akademik Yazma: Uygulamaya Dönük Stratejiler”. 2. Türkiye Sosyal Bilimler Sempozyumu Bildiri Özetleri Kitabı. ed. Abdullah Demir. Ankara: Oku Okut Yayınları, 2022. https://doi.org/10.55709/okuokutyayinlari.28

Öz

Akademik yazmada amaç bilimsel bilgileri ve verileri sade ve anlaşılır biçimde hedef kitleye ulaştırmaktır. Bazen akademik metnin bir çevirmen tarafından yabancı dile çevrilmesi gerekir. Bu durumda çevirmenin sade ve anlaşılır bir dil kullanarak kaynak metni hedef metne çevirmesi beklenir. Bu çalışma; kaynak metni hazırlarken yazarın çevirmene nasıl yardımcı olabileceğini örnekler üzerinden göstermekte ve bunu başarmak için kullanılabilecek stratejileri ele almaktadır. Bir akademik çevirinin düşük veya yüksek nitelikli olmasını belirleyen faktör sadece çevirmenin bilgi ve beceri düzeyi değil aynı zamanda kaynak metnin niteliğidir. Öyle ki, kaynak dilde yazılan metnin anlaşılırlığı hedef dildeki metnin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Ayrıca akademik yazmanın kendine göre kuralları vardır ve bu kısmen de olsa bir dilden diğer dile değişiklik gösterebilir. Bu anlamda çevirmenler akademik metinleri çevirirken bazı problemlerle karşılaşırlar. Bu çalışmanın amacı bu tür problemleri örneklendirmek ve bu problemleri çözmede kullanılabilecek stratejileri ele almaktır. Akademik yazmada sıklıkla karşılaşılan ve çevirinin kalitesini etkileyen problemler şunlardır: uzun cümleler kurmak, birden çok anlama gelebilecek ifadeler kullanmak, anlatım bozuklukları, metni İngilizcenin söylem yapısına uygun olmayacak şekilde organize etmek, bağlaçları gelişigüzel kullanmak, gereksiz yere edilgen fiil çatısı kullanmak, düşünceleri doğrudan ifade etmek yerine dolaylı ifadeler kullanmak, aynı anlama gelen kelimeleri birbiri ardına kullanmak, imla hataları vb. Bu çalışma bir metni daha kaliteli hale getirmek için yazarın ve çevirmenin genel olarak neler yapabileceği tartışmaktadır. Her ne kadar tecrübeli çevirmenler etkili eylemlerde bulunsa da kötü yazılmış bir kaynak metinden iyi bir çeviri çıkmayacaktır. Kaliteli akademik çeviri yazar ile çevirmen arasında bir iş birliği gerektirir. Bu nedenle bu konuda bir farkındalık oluşturmak önemlidir.

The purpose of academic writing is to convey scholarly knowledge and data to the intended audience in a concise and comprehensible way. Sometimes an academic text has to be translated into a foreign language by a translator. In this case, the translator is expected to translate the source text into the target text in plain and understandable language. This study illustrates how the author can help the translator during the process of preparing the source text and discusses the strategies that could be used to achieve this. What makes whether an academic translation is of lower or higher quality is not only the level of knowledge and skills that the translator possesses but also the quality of the source text. That is, the quality of the source text directly affects that of the output. In addition, academic writing has its own rules, and, albeit partially, this may differ from one language to another. In this sense, translators encounter some problems while translating academic texts. The purpose of this study is to illustrate such problems and to discuss the strategies that could be used to eliminate them. Common problems that affect the quality of translation are as follows: forming wordy sentences, using ambiguous expressions, organizing the text in a way that is not suitable for the discourse structure of English, using conjunctions imprecisely, using passive verbs unnecessarily, expressing thoughts indirectly instead of using direct language, using words with the same meaning sequentially and spelling mistakes, among others. This study discusses what the writer and the translator can do to improve an academic text in general. Although experienced translators may take effective actions, a good translation may not be possible out of a poorly written source text. High-quality academic translation requires a collaboration between the author and the translator. Therefore, it is important to raise awareness about this issue.

Anahtar Kelimeler:

Mütercim ve Tercümanlık, Akademik Çeviri, Akademik Yazma, Sosyal Bilimler, Çeviri Dostu Dil, Strateji Kullanımı
Translation and Interpretation, Academic Translation, Academic Writing, Social Sciences, Translation Friendly Language, Strategies

Bildiri Detayları

Sunum Videosu (Oku Okut TV)


Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.